Đuối nước: Đừng vội đưa nạn nhân tới bệnh viện

Lúc này, kỹ năng sơ cứu tại chỗ lúc này quan trọng hơn vì chỉ cần chậm 5 phút, nạn nhân có thể tử vong ngay lập tức.

Đuối nước là tai nạn xảy ra tương đối phổ biến trong mùa hè khi nhu cầu tắm biển, hồ, sông, bể bơi tăng. Tuy nhiên, khi xảy ra tai nạn, nhiều người khá lúng túng trong việc sơ cứu cho nạn nhân, dẫn đến những hậu quả đau lòng.

BS Cao Xuân Phúc, Học viện Quân y 103, cho hay đuối nước là tai nạn dễ cấp cứu, nhưng nếu không kịp thời có thể dẫn tới tử vong hoặc tổn thương hệ thần kinh.

Vị chuyên gia cho hay, bất kể nạn nhân bị đuối nước là trẻ em, người trưởng thành, phụ nữ hoặc nam giới khỏe mạnh, khi nước tràn vào phổi sẽ làm cho họ không thể thở, quá 5 phút nguy cơ tử vong rất cao.

Ranh giới cứu sống nạn nhân

“Đuối nước là tai nạn cần cấp cứu tại chỗ hơn là trong bệnh viện. Nếu làm đúng, nhanh và kịp thời ngay tại chỗ xảy ra tai nạn, khả năng sống sót là 100%. Nhưng nếu cố tình chuyển ngay nạn nhân tới bệnh viện chuyên khoa, sẽ gây hệ quả đáng tiếc”, BS Xuân Phúc cho hay.

Theo đó, mục tiêu của sơ cứu tại chỗ là đẩy nước thật nhanh ra khỏi phổi, khôi phục lại đường thở, tái khởi động tuần hoàn.

BS Cao Xuân Phúc cho hay kỹ thuật cấp cứu rất đơn giản, ai cũng có thể tiến hành. Trước hết, chúng ta cần nhanh chóng vớt nạn nhân lên bờ, không cần cởi bỏ quần áo, tiến hành cấp cứu tức khắc.

Nếu nạn nhân có cân nặng thấp, thường là trẻ em, bạn có thể vác lên vai theo tư thế đầu và nửa thân trên ở sau lưng, bụng gập trên vai, mông và hai chân ở trước ngực. Đầu của nạn nhân lúc này sẽ chúc xuống dưới. Một tay người sơ cứu giữ hai chân nạn nhân thẳng, tay còn lại giữ lưng bệnh nhân ở yên trên vai của mình.

Sau đó, bạn nên chạy tại chỗ hoặc chạy vòng loanh quanh trong tư thế cao chân (càng cao càng tốt) để xóc thật mạnh cơ thể nạn nhân. Khi đó, nước dưới ảnh hưởng của sức hút trái đất cộng với lực xóc sẽ chảy ra khỏi phổi, thoát ra ngoài theo đường mũi và miệng.

Trong trường hợp nạn nhân quá nặng, chúng ta có thể thực hiện tư thế ôm sau lưng: Dựng nạn nhân dậy, bụng và ngực của bạn áp vào mông và lưng của nạn nhân, vòng hai tay qua eo của nạn nhân, dùng sức giật thật mạnh và ép chặt hai tay vào bụng. Bạn phải ép sao cho nửa thân trên của nạn nhân ngả ra phía trước, đầu gục ra trước. Trong khi làm, bạn phải luôn đứng thẳng, giật mạnh hết sức để tạo lực đẩy, đẩy nước ra khỏi phổi.

BS Cao Xuân Phúc lưu ý chỉ thực hiện kỹ năng trên đến khi nạn nhân ho sặc sụa hoặc tự thở được, sau đó đưa họ tới các cơ sở y tế. Tuy nhiên, trong trường hợp đã cấp cứu 5 phút, nạn nhân vẫn chưa thể tự thở, bạn cần khẩn trương đặt nạn nhân xuống, nằm ngửa, đầu nghiêng, móc thật nhanh đờm dãi khỏi miệng, rồi tiến hành hô hấp nhân tạo và ép tim ngoài lồng ngực (ép ở 1/2 dưới xương ức bên trái).

“Khi thực hiện ép tim ngoài lồng ngực, chúng ta cần nhớ nguyên tắc 3 nhịp ép tim thì có một nhịp hô hấp. Làm liên tục cho đến khi nạn nhân có thể tự thở. Trong thời gian ép tim, bạn cần hô hoán để kêu gọi giúp đỡ. Trên đường chuyên chở, chúng ta cần tiếp tục hô hấp nhân tạo cho nạn nhân cho tới khi bàn giao cho bệnh viện. Kể cả trong khi vận chuyển, tình hình xấu đi, bạn vẫn không được ngừng hô hấp nhân tạo”, bác sĩ Phúc khuyến cáo.

Read more »

Danh sách những việc cần "làm ngay lập tức" khi đi mưa về

• TẤT CẢ
• KHÁM BỆNH ONLINE
• HỎI ĐÁP DỊCH VỤ Y
• THUỐC
• BỆNH THƯỜNG GẶP
• DANH BẠ

Tìm kiếm

TIN Y TẾThứ hai, 15/06/2015 16:17

Danh sách những việc cần "làm ngay lập tức" khi đi mưa về

Điều cần lưu ý sau khi đi mưa về để đảm bảo sức khỏe.

>> TƯ VẤN TÂM LÝ - KHÁM BỆNH MIỄN PHÍ TẠI AloBacsi.com

Làm sạch và lau khô người

Sau khi đi mưa, cơ thể của chúng ta thường "ướt như chuột lột". Điều này rất có hại bởi nước mưa không chỉ lạnh mà còn chứa rất nhiều bụi bẩn, vi khuẩn và các yếu tố gây bệnh. Khi ngấm vào cơ thể, nó dễ dàng gây bệnh một cách nhanh chóng, nhất là các căn bệnh như cảm lạnh, viêm phổi.

Vì thế, ngay sau khi đi mưa về nhà, các bạn cần dùng khăn mềm lau khô người, đặc biệt ở các vùng như hạch cổ, dưới cánh tay, lòng bàn tay và chân,…. Sau đó thay quần áo khô.

Làm ấm cơ thể

Khi vừa đi mưa về, cơ thể bị ngấm lạnh, vì thế rất cần được làm ấm. Điều này không chỉ có tác dụng chống lạnh tạm thời mà nó chính là phương pháp ngăn chặn các căn bệnh do mưa lạnh.

Có rất nhiều cách để làm ấm cơ thể sau khi đi mưa. Ngoài tắm nước nóng, các bạn có thể uống trà gừng, nước chanh mật ong ấm, hay đơn giản chỉ cần một cốc nước ấm. Ngoài ra, cũng cần lưu ý, tránh để cơ thể tiếp xúc với những vật lạnh hoặc đồ ăn uống có tính lạnh ngay sau khi vừa đi mưa về.

Lòng bàn tay và chân nhiễm lạnh rất dễ gây cảm. Do đó nếu mắc mưa, bạn có thể "cấp cứu" bằng cách chà xát lòng bàn tay liên tục để giữ ấm. Khi về đến nhà, tránh đi chân đất mà hãy đi tất nhé!

Xử lý khi có dấu hiệu cảm lạnh

Ngay khi có các dấu hiệu của cảm lạnh, các bạn có thể giải cảm bằng các cách đơn giản như uống nước gừng, đánh cảm, xông hơi bằng các loại lá hay ăn cháo nóng… Các cách này sẽ giúp chúng ta trị cảm lạnh khi bệnh vừa bắt đầu. Tuy nhiên, nếu các dấu hiệu trên không thuyên giảm, các bạn nên đến gặp bác sĩ để được kê đơn thuốc phù hợp.

Đặc biệt, khi có các biểu hiện như nói líu nhíu, thở chậm bất thường, da lạnh tái, mất phối hợp vận động, mệt mỏi, ngủ lịm, rét run khi đang sốt cao… nghĩa là bạn đã bị cảm nặng. Cần được nhập viện ngay để được điều trị một cách nhanh chóng nhất.

Mẹo bảo vệ sức khỏe trong mùa mưa

Mùa mưa bão cơ thể chúng ta rất dễ bị dị ứng hay nhiễm vi khuẩn. Do đó, ăn gì để có thể giúp tăng sức đề kháng và bảo vệ sức khỏe trong những ngày mưa là điều rất nhiều người quan tâm.

Tỏi, gừng: Trong mùa mưa nên ăn nhiều tỏi, hạt tiêu, gừng, nghệ, rau mùi, các thực phẩm cung cấp protein và khoáng chất cho cơ thể,… để giúp tăng cường hệ tiêu hóa và cải thiện khả năng miễn dịch.

Rau xanh: Cà chua, kiwi, nho, táo, súp lơ,… cũng là những người bạn đồng hành không thể thiếu được cho sức khỏe của chúng ta. Hiệu quả ấy có được nhờ các hợp chất polyphenol giúp tăng cường hệ miễn nhiễm của cơ thể, phòng các chứng cảm lạnh, sổ mũi,... thường gặp mùa mưa.

Trà xanh: Trà là tăng cường đề kháng và giữ ấm cơ thể trong những ngày mưa lạnh.

Hải sản: Các acid béo không no có trong cá, dầu thực vật chính là nguồn cung cấp vitamin E rất dồi dào cho cơ thể. Vitamin E rất hiệu quả trong việc điều trị bệnh sưng viêm như viêm cổ tay, cổ chân thường gặp khi giao mùa. Vì thế vitamin E có thể kết hợp với các thuốc kháng viêm giảm đau để giảm bớt liều thuốc kháng viêm.

Mật ong: Mật ong giúp tăng cường khả năng phòng bệnh nhờ tính chất chống oxy hóa, cải thiện sức chịu đựng của cơ thể khiến chúng ta đi mưa, vận động nhiều,... mà vẫn khỏe mạnh.

Bên cạnh chế độ ăn uống hợp lý, hãy ghi nhớ những quy tắc sinh hoạt hàng ngày sau để bảo vệ sức khỏe mùa mưa:

Tập thể dục thể thao để tăng cường sức khỏe và sức đề kháng.

Giữ vệ sinh cơ thể sạch sẽ, rửa tay bằng xà phòng diệt khuẩn trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.

Giữ ấm cơ thể khi ra ngoài để tránh bị lạnh. Bên cạnh đó, các bạn cũng cần chuẩn bị áo mưa để đề phòng gặp mưa bất ngờ.

Read more »

Cấm kỵ ăn uống sau khi sinh mổ

Sau khi sinh mổ, áp lực trong ổ bụng bị giảm áp lực đột ngột làm giảm cơ bụng, nhu động ruột chậm lại, dễ bị táo bón. Do đó, sau phẫu thuật trong 6 giờ đầu không nên ăn gì, khi ruột đã dần dần khôi phục chức năng mới nên ăn uống.

Sau khi sinh khoảng 1-2 ngày khả năng tiêu hóa còn yếu, nên ăn những loại thức ăn dễ tiêu hóa, không ăn thức ăn có dầu mỡ. Sau sinh 3-4 ngày không vội vàng ăn một lượng quá nhiều các món canh. Sau một tuần thì các mẹ có thể ăn bình thường. Khi có cảm giác ngon miệng hơn có thể bổ sung thêm trứng, thịt gia cầm...

Bên cạnh việc bổ sung chất dinh dưỡng, BS. Nguyễn Thị Thúy - Bộ Y tế cũng khuyên phụ nữ sau mổ đẻ cần cấm kỵ ăn uống sau:

- Phụ nữ sau sinh mổ có vết mổ nhưng việc kiêng khem chỉ thực hiện với một số thức ăn không tốt cho quá trình lành sẹo như: đồ nếp, rau muống, lòng trắng trứng gà... những thức ăn làm tăng quá trình tạo mủ viêm, hay gây ra sẹo lồi, những thức ăn có thể gây dị ứng...

- Không ăn thức ăn nhiều dầu mỡ, thức ăn đặc.

- Tránh các thực phẩm gây ra sắc tố đen để tránh vết sẹo sâu hơn.

- Không nên dùng các thực phẩm có tính kích thích như cà phê, chè, hạt tiêu hay rượu vang...

Read more »

Viêm mũi do lạm dụng thuốc

Thời tiết nóng nực, mấy ông trong xóm rủ nhau ra quán nước dưới gốc cây đa đầu làng ngồi cho mát. Khi đi, ông Long không quên cho lọ thuốc nhỏ mũi vào túi áo.

Gặp nhau ai cũng ta thán về cái thời tiết đầy khắc nghiệt này. Riêng ông Long còn thấy ngột ngạt hơn vì mũi cứ hay bị tắc làm ông không thở được. Giờ cũng vậy, ông thò tay vào trong túi áo lấy ngay ra lọ thuốc, rồi ngửa mặt lên nhỏ thuốc vào cả hai bên mũi. Một lúc sau ông phân bua:

- Quái lạ, sao dạo này nhỏ thuốc vào mà chẳng ăn thua gì cả, mãi mới có tác dụng và cũng chỉ được một lúc mũi lại ngạt tắc trở lại, hay là mình mua phải thuốc "rởm"?

- Để tôi nhỏ thử xem sao, sáng nay tôi cũng thấy có hiện tượng ngạt mũi mà chưa kịp mua thuốc nhỏ.

Nói vậy rồi ông San mượn ông Long lọ thuốc và nhỏ vào mũi của mình. Chỉ mấy phút sau ông San thấy mũi thông thoáng dễ chịu hẳn:

- Không phải thuốc rởm đâu. Tôi nhỏ đây này tác dụng ngay đấy chứ.

- Vậy mà tôi nhỏ thấy chẳng ăn thua gì, lại còn chẳng ngửi thấy cái gì nữa…

- Thế thì ông phải đi khám đi, có cái mũi để ngửi thì lại bị hỏng thế sao được.

- Vâng thế để sáng sớm mai tôi xuống huyện khám xem sao, chứ cứ lúc nào cũng phải gắn với lọ thuốc như thế này cũng không phải là tốt ông nhỉ.

Nói rồi hôm sau ông Long xuống bệnh viện huyện sớm. Ông phân bua với bác sĩ:

- Từ trước tới nay tôi có dùng thuốc lung tung đâu, chỉ dùng có đúng một loại thuốc này mà mũi bây giờ vẫn cứ bị ngạt tắc, lại còn nặng hơn thời kỳ đầu dùng thuốc nữa chứ. Bây giờ tôi chẳng còn phân biệt được mùi vị nữa… Đoạn vừa nói ông Long vừa rút ra trong túi áo mình lọ thuốc nhỏ mũi có tên xylomethazolin.

Nghe ông Long nói rồi mang cả vật chứng đến nữa, sau khi khám bác sĩ cho biết:

- Ông bị viêm mũi do thuốc. Do ông dùng quá nhiều thuốc gây co mạch này nên đã dẫn tới hiện tượng thiếu máu "chai lỳ" niêm mạc làm cho niêm mạc mũi đã bị xơ hóa, mất tính mềm mại, mất khả năng tự co hồi, giãn nở và còn làm mất khả năng đề kháng chống lại các vi khuẩn gây bệnh xâm nhập cơ thể qua đường mũi. 

Việc điều trị sẽ khó khăn và phức tạp hơn, trường họp nặng có thể phải phẫu thuật để cắt cuốn mũi. Rồi bác sĩ giải thích thêm, xylomethazolin là một loại thuốc có tác dụng co mạch, khi nhỏ vào làm mũi dễ thở, nên dễ bị lạm dụng và dẫn đến hậu quả mũi sung huyết trở lại, nặng hơn. 

Một số người còn bị tăng huyết áp, nhịp tim nhanh, loạn nhịp… do thuốc nhỏ mũi thấm xuống họng gây tác dụng toàn thân rất nguy hiểm. Vì vậy, để dùng thuốc an toàn, không nên dùng thuốc quá 3 ngày và thời gian dùng liên tục tối đa là 5 ngày.

Read more »

Nuôi dưỡng mắt khỏe - Đẩy lùi đau mắt đỏ

Đặc biệt là những biến chứng nguy hiểm như viêm giác mạc, giảm thị lực nếu không được chăm sóc điều trị đúng cách. 

Dịch đau mắt đỏ hàng năm thường bùng phát vào khoảng tháng 9 - 10, tuy nhiên năm nay chỉ mới đầu hè, thời tiết nắng nóng bệnh đau mắt đỏ đã xuất hiện ở khu vực phía bắc.

Đau mắt đỏ năm nay đến sớm hơn do mùa hè không khí nóng bức ngột ngạt, virus, nấm mốc gây bệnh sinh sôi nhanh. Bệnh gây ra nhiều phiền toái trong sinh hoạt cả người bệnh lẫn người trong gia đình. Biến chứng có thể gây sẹo, giảm thị lực hoặc mù lòa. 

Vì vậy, việc vệ sinh mắt, tăng cường sức khoẻ mắt là biện pháp phòng bệnh an toàn và ít tốn kém nhất.

Những lưu ý để phòng đau mắt đỏ

Bệnh đau mắt đỏ rất dễ mắc, dễ lây cho cả nhà và cộng đồng vì vậy cần phải giữ vệ sinh thật tốt để kiểm soát tránh lây lan bệnh cho mình và những người xung quanh:

- Không dụi mắt bằng tay. Rửa tay kỹ và thường xuyên với nước ấm, xà phòng.

- Rửa mặt ít nhất 3 lần/ngày bằng nước sạch, khăn sạch, riêng. Giặt khăn bằng xà phòng, phơi khăn ngoài nắng.

- Không dùng chung chai thuốc nhỏ mắt.

- Một nguyên lý rất đơn giản: Mắt khỏe, có sức đề kháng tốt thì hạn chế sự xâm nhập của virus, vi khuẩn.

Do đó, trong chế độ dinh dưỡng hàng ngày thông qua các bữa ăn, bạn cần cung cấp thêm những dưỡng chất cho mắt, đặc biệt là vitamin nhóm B, giúp mắt vượt qua mùa dịch bệnh.

- Vitamin B1 (thiamine hydroclorid) đóng vai trò chuyển hóa glucid cung cấp năng lượng cho mắt có nhiều trong gạo, bột mì, bột đậu xanh, thịt gà, nấm…

- Vitamin B2 (riboflavin) giữ vai trò quan trọng trong quá trình trao đổi sắc tố ở võng mạc, giúp mắt thích nghi với ánh sáng. Vitamin này có nhiều trong thịt, trứng, sữa, ngũ cốc.

- Vitamin PP (Vitamin B3) là vi chất cần thiết cho quá trình oxy hóa khử chuỗi hô hấp tế bào của mắt. Vitamin PP giúp mắt phòng được những bệnh như: kết mạc bị xanh tái, viêm kết mạc, viêm bờ mi, thủng loét giác mạc, teo dây thần kinh thị giác, sợ ánh sáng, đục thủy tinh thể, xuất huyết võng mạc… Vitamin này có nhiều trong cá, gạo, lúa mạch, mỳ spaghetti, khoai tây, sữa, phô-mai, đậu phụ, bơ, đậu, nấm, rau chân vịt, trứng, cá thu, gà, tôm.

- Vitamin B12, ngoài tác dụng tạo máu, bảo vệ tính toàn vẹn tế bào thần kinh, đẩy mạnh quá trình tổng hợp Protein, giúp mau liền sẹo, rất cần thiết cho những người có tổn thương thị giác. Vitamin B có nhiều trong nghêu, gan bò, cá hồi, cá ngừ.

Ngoài chế độ làm việc và nghỉ ngơi hợp lý, thì "bữa ăn dinh dưỡng" bằng thuốc nhỏ mắt có chứa Vitamin nhóm B là một trong những giải pháp chăm sóc mắt đúng đắn nhất hiện nay.

Read more »

Nắng nóng, dự phòng bệnh dại

Vì vậy, cộng đồng người dân và cả cơ sở y tế không nên chủ quan, cần biết nguyên tắc điều trị dự phòng cần thiết.

Lời khuyên của thầy thuốc

Cần lưu ý rằng, các vết thương do những động vật hoang dại cắn cũng phải xử trí điều trị dự phòng như đối với trường hợp bị chó cào cắn. Khi bị các động vật hoang dại cắn, cần bắt ngay con vật để làm xét nghiệm; khi có kết quả âm tính đối với bệnh dại thì có thể dừng việc điều trị dự phòng. Nếu vết thương do các loại động vật gặm nhấm, gia súc khác cắn thì cơ sở y tế có thể xem xét chỉ định việc tiêm vắc-xin phòng dại mà không cần tiêm huyết thanh kháng dại.

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế trong điều trị dự phòng bệnh dại, việc chỉ định dùng vắc-xin phòng dại và huyết thanh kháng dại phải căn cứ theo tình trạng của con chó, hoàn cảnh bị chó cào cắn hoặc tiếp xúc với nguồn bệnh, vị trí, số lượng, mức độ vết cào cắn và tình hình bệnh dại xảy ra tại địa phương. 

Đối với những người chưa được tiêm vắc-xin, việc chỉ định điều trị dự phòng bệnh dại cần phải dựa vào phân loại vết thương do chó cào cắn một cách cụ thể để có xử trí phù hợp. Tình trạng tiếp xúc với chó hoặc do bị chó cào cắn được phân chia làm 3 mức độ, từ bình thường đến nặng.

Mức độ 1

Đây là mức độ khi cơ thể không bị tổn thương, người chỉ tiếp xúc với chó bằng động tác sờ mó, vuốt ve; cho chó ăn, để chó liếm trên phần da lành không bị vết xước, vết cào thì không cần xử trí điều trị dự phòng.

Mức độ 2

Được phát hiện khi bị chó cào cấu gây thương tổn với vết xước, vết cào; để chó liếm trên phần da và niêm mạc bị tổn thương. Nếu tại thời điểm bị cào cấu, chó ở trong tình trạng bình thường kể cả chó đã được tiêm phòng dại thì phải điều trị dự phòng bằng cách tiêm ngay vắc-xin phòng dại và trong vòng 10 ngày, sau đó tình trạng chó vẫn ở tình trạng bình thường thì dừng tiêm vắc-xin sau ngày thứ 10. 

Nếu tại thời điểm bị chó cào cấu phát hiện có vết xước, vết cào và chó ở trong tình trạng bình thường kể cả chó đã được tiêm phòng dại nhưng trong vòng 10 ngày sau đó con chó bị ốm, có xuất hiện triệu chứng dại hoặc bỏ chạy mất tích không theo dõi được thì ngay từ đầu phải điều trị dự phòng bằng cách tiêm ngay vắc-xin dại và tiêm đủ liều. 

Khi tại thời điểm bị chó cào cấu có vết xước, vết cào; chó đã có triệu chứng dại hoặc bỏ chạy mất tích không theo dõi được tình trạng thì ngay từ đầu phải điều trị dự phòng bằng cách tiêm ngay vắc-xin phòng dại và tiêm đủ liều.

Mức độ 3

Đây là mức độ nặng xảy ra khi nạn nhân có những tổn thương do vết cắn, vết cào nguy hiểm.

Nếu vết thương do chó cắn hay cào gây chảy máu ở vùng xa thần kinh trung ương nhưng tại thời điểm bị cắn hay cào; con chó ở tình trạng bình thường thì phải điều trị dự phòng bằng cách tiêm ngay vắc-xin phòng dại và theo dõi 10 ngày sau đó chó vẫn ở tình trạng bình thường thì có thể dừng tiêm vắc-xin sau ngày thứ 10. 

Nếu tại thời điểm bị chó cắn hay cào, con chó ở tình trạng bình thường nhưng trong vòng 10 ngày sau đó chó bị ốm, có xuất hiện triệu chứng dại hoặc bỏ chạy mất tích không theo dõi được thì ngay từ đầu phải điều trị dự phòng bằng cách phải tiêm ngay vắc-xin phòng dại và tiêm đủ liều. 

Khi tại thời điểm bị chó cắn hay cào, con chó có triệu chứng dại hoặc bỏ chạy mất tích không theo dõi được tình trạng thì phải điều trị dự phòng ngay từ đầu bằng cách tiêm ngay huyết thanh kháng dại và vắc-xin phòng dại.

Nếu vết thương do chó cắn hay cào gây tổn thương sâu, có nhiều vết thương; vết cắn, vết cào gần thần kinh trung ương như đầu, mặt, cổ hay ở vùng có nhiều dây thần kinh như các đầu chi, bộ phận sinh dục nhưng ở thời điểm bị cắn hay cào chó ở trong tình trạng bình thường, có triệu chứng dại hoặc bỏ chạy mất tích không theo dõi được thì phải điều trị dự phòng ngay từ đầu bằng cách tiêm ngay huyết thanh kháng dại và vắc-xin phòng dại.

Read more »

Bệnh "lệ rơi", chậm điều trị "khóc" cả đời

Nếu lệ rơi hoài không dứt, nước sẽ ứ đọng trong túi lệ gây nhiễm trùng, áp xe, tạo mủ dẫn đến tắc lệ đạo. Chậm điều trị, viêm nhiễm kéo dài sẽ khiến mắt trẻ đau nhức, có thể phải cắt túi lệ gây nên tình trạng “khóc không kiểm soát” cả đời.

Từ chảy nước mắt sống...

Có đến 80% trẻ bị chảy nước mắt sống sau sinh. Nguyên nhân là do van Hasner's trong đường dẫn nước mắt của trẻ chậm mở. Ở hầu hết trẻ, van này sẽ tự mở trong vòng dưới sáu tháng; hoặc đến dưới một tuổi (khoảng 20% trẻ) hay đến trên một tuổi (một tỉ lệ nhỏ).

"Chảy nước mắt sống là điều hết sức bình thường, cha mẹ chớ nên lo lắng quá mức. Điều cần làm là khi thấy trẻ bị chảy nước mắt cần đưa đến các đơn vị chuyên khoa nhãn nhi để được khám và tư vấn" - BS Nguyễn Ngọc Châu Trang, Trưởng khoa Mắt nhi, BV Mắt TPHCM, cho biết.

Nếu đúng là trẻ bị chảy nước mắt do van Hasner's chưa mở, cha mẹ cần vệ sinh đúng cách và thường xuyên mát xa, day nắn cho trẻ theo hướng dẫn của BS, giúp cho van mở nhanh hơn và mở hoàn toàn. Sau một tháng day nắn, trẻ vẫn bị chảy nước mắt có nghĩa cha mẹ chưa thực hiện đúng cách, cần phải xem lại cách day. Có nhiều trường hợp phụ huynh day, nắn không thường xuyên hoặc không đúng theo hướng dẫn của BS, khiến van không tự mở, trẻ phải chịu can thiệp nặng nề hơn là thông lệ đạo (phải gây mê).

Từ sau sáu tháng, khi đã thực hiện biện pháp day nắn mà trẻ vẫn còn chảy nước mắt thì mới tiến hành thông lệ đạo, tác động làm van Hasner's mở ra. Cha mẹ không nên nôn nóng đưa trẻ đi thông lệ đạo sớm (trước sáu tháng tuổi) vì sẽ làm tổn thương đường lệ đạo của bé, khiến trẻ phải trải qua phẫu thuật làm giảm chảy nước mắt rất nặng nề, tốn kém mà kết quả thành công lại cực thấp.

Nếu thông lệ đạo mà vẫn chưa hết chảy nước mắt thì nguyên nhân còn có thể do đường dẫn nước mắt đã bị đặc. Trong trường hợp này, trẻ sẽ phải chịu thêm một phẫu thuật nong đường dẫn nước mắt bằng cách đặt ống silicon trong ống lệ quản. Khoảng ba-sáu tháng BS sẽ cho rút ống silicon ra. Nếu sau đặt ống mà vẫn không cải thiện được tình trạng chảy nước mắt, trẻ tiếp tục chịu đựng thêm một lần phẫu thuật để mở thông túi lệ.

... đến tắc lệ đạo

BS Nguyễn Ngọc Châu Trang cảnh báo: "Có nhiều trường hợp trẻ bị viêm túi lệ, có nhầy mủ cha mẹ mới đưa con đến khám, do nước mắt ứ đọng tại túi lệ gây nhiễm trùng tại đường lệ, khiến bé mắc bệnh lý tắc lệ đạo. Ấn tay vào vùng túi lệ sẽ có nhầy mủ trào ra ở khóe mắt, dễ gây áp xe, thậm chí gây rò, thoát mủ ra ngoài, khiến bé đau nhức. Nhiều trẻ, túi lệ bị viêm nhiễm nặng phải cắt đi, khiến bé phải mang căn bệnh "khóc không kiểm soát".

BS Võ Chinh Nga, BV Mắt TPHCM cho biết thêm: "Trẻ có thể bị tắc lệ đạo do một số nguyên nhân khác: không có điểm lệ, tắc ống lệ mũi do các bất thường về xương của ống lệ mũi. Nguyên nhân hiếm gặp hơn là do bị rò túi lệ bẩm sinh (túi lệ có một lỗ rò ra da ở góc trong mũi)".

Những triệu chứng ban đầu cho thấy trẻ có nguy cơ bị tắc lệ đạo: sau sinh hai-ba tuần mắt trẻ luôn ướt hoặc thường xuyên chảy nước mắt, có thể chảy nước mắt đơn thuần hoặc có ghèn dính ở góc trong mắt. Trẻ có dấu hiệu chảy nước mắt đơn thuần, không kèm thêm triệu chứng khác thì khả năng mắt trẻ không có điểm lệ. Mắt trẻ thường xuyên có rỉ ghèn, nhất là ở vùng góc trong nhưng điều trị bằng kháng sinh không khỏi. Vùng túi lệ (góc trong mắt) có thể nề nhẹ, ấn vào vùng túi lệ có mủ nhầy trào ra ở lỗ lệ thì có thể là trẻ đã bị tắc ống lệ mũi kéo dài gây viêm túi lệ mạn.

Tắc lệ đạo thường dễ bị nhầm lẫn với một số bệnh lý khác có gây chảy nước mắt ở trẻ sơ sinh như: viêm kết mạc, quặm mi dưới hay glocom bẩm sinh. Vì vậy, các bậc phụ huynh nên lưu ý đưa trẻ đi khám ở các cơ sở chuyên khoa nhãn nhi để xác định đúng bệnh.

Theo Nga Thanh - Phụ nữ TPHCM

Read more »